„Interesujące obliczenia podaje F. Terlikowski (1956). Jeżeli się przyjmie, że na 1 m2 pola żyją 3 dżdżownice, a każda zjada miesięcznie 1 g suchej masy roślinnej, to już w ciągu pół roku przerobią one 0,2 t związków organicznych na powierzchni 1 ha. Związki organiczne znajdują wielu konsumentów w glebie i są dosyć szybko zużywane, jeżeli nie działają hamujące czynniki klimatyczne, jak niedostatek albo nadmiar wody, lub zbyt niska temperatura. Wpływ warunków klimatycznych na rozkład resztek roślinnych i powstawanie próchnicy wiąże się ściśle z procesem glebotwórczym, omawianym w rozdz. 12.
Czym jest próchnica
Resztki roślinne nawet częściowo rozłożone nie stanowią jeszcze próchnicy. Są one tylko substratem. Czasem nazywamy je próchnicą ogólną dla odróżnienia od próchnicy właściwej. F. Terlikowski nazywa je dalami towarzyszącymi lub składnikami niehumusowymi. Stanowią one materiał nietrwały, który szybciej lub wolniej ulegnie huniifikacji. Natomiast próchnicę właściwą cechuje pewna trwałość; są to związki, których zawartość utrzymuje się prawie na stałym poziomie w danym typie gleby.
F. Terlikowski (1956) tak definiuje próchnicę właściwą „Związki organiczne, znajdujące się w pewnej równowadze z mineralną masą glebową i jej biosferą, powstałe wskutek rozkładu masy roślinnej lub zwierzęcej w wyniku procesów chemicznych lub biologicznych, a następnie częściowo przebudowane syntetycznie, obejmujemy nazwą zbiorową — próchnica lub humus".“(16)